Alan Ralston: Voorbij sciëntisme: naar een inbedding van de feitelijke psychiatrische praktijk in een veranderende samenleving

drs. Alan Ralston is psychiater en filosoof en werkt aan een proefschrift over 'de filosofie van de psychiatrische praktijk'.

Tijdens deze presentatie poog ik antwoorden te formuleren op de centrale vragen van het symposium. Ik zal beargumenteren waarom terugkerende crises een logisch en onvermijdelijk gevolg zijn van interne en externe normatieve spanningen. Intern krijgt dit gestalte in verdelingsvraagstukken, vragen over de conceptualisatie van psychische aandoeningen, en de validiteit van psychiatrische wetenschap, extern in vragen over de legitimatie van de aandoeningen zelf en daaraan verbonden aanspraken op begeleiding of behandeling. 
   Ik zal een aantal historisch succesvolle ‘master narratives’ beschrijven die deze spanningen gedurende enige tijd wisten te beteugelen. Dergelijke narratives moeten aansluiten bij maatschappelijk vigerende ideeën om succesvol te zijn. Een actueel voorbeeld is de poging psychiatrie te bevrijden van dergelijke spanningen door reductie tot objectieve wetenschap, gekoppeld aan therapeutisch pragmatisme. Dit sluit aan bij het maatschappelijk vigerende sciëntisme. De keerzijden van een dergelijke strategie worden geschetst, maar daarnaast wijst onderzoek van de praktijk van psychiaters uit dat deze sterk doortrokken is van waarden en normatieve overwegingen. Er is dus ook een discrepantie tussen de wijze waarop ‘het vak van psychiater’ zich aan de maatschappij presenteert, en de praktijk van de psychiater. Ik sluit af met een voorstel tot een beter geïntegreerde identiteit die aansluit bij duurzame maatschappelijke waarden, en daarom mogelijk robuuster is dan recente versies.