Berend Verhoeff

Samenvatting van "Voorbij neurobiologie en objectivering; naar een nieuwe vitalistische psychiatrie"

De psychiatrie bevindt zich weer eens in een crisis. In mijn presentatie ga ik op zoek naar de aard van deze crisis en ik zal suggereren dat zowel de dominante rol van de neurowetenschappen in psychiatrisch onderzoek, als de manier waarop de psychiatrie haar onderwerp – psychiatrische aandoeningen – benadert, een rol spelen bij de huidige crisis. Ondanks dat het enigszins kunstmatig is om over ‘de psychiatrie’ als geheel te spreken, wordt de kloof tussen de verwachtingen en de prestaties van de psychiatrie als medische discipline steeds groter. Of het nu gaat om biomedische behandelingen, verklaringsmodellen of diagnostiek op basis van individuele neurobiologische informatie – fundamenteel onderzoek en de klinische praktijk drijven steeds verder van elkaar af. De aannames en problemen van pogingen om deze kloof te dichten, zoals het Research Domain Criteria (RDoC) project van het Amerikaanse National Institute of Mental Health (NIMH), worden besproken. In plaats van een nieuwe poging om de kloof te dichten, zal ik een voorstel doen om de verwachtingen van de psychiatrie bij te stellen. Dit gaat gepaard met een andere benadering van psychiatrische ziektes waarbij niet een neurobiologische ziekte (autisme, ADHD, depressie e.d.) centraal staat, maar de ervaringen, gedragingen en beperkingen van het gehele individu – het individu dat niet alleen gevormd wordt door de tijd en zijn (sociale) omstandigheden, maar ook in staat is om de omgeving te veranderen en zodoende in een dynamische relatie tot zijn directe leefwereld staat. Deze ‘vitalistische psychiatrie’ is zeker niet anti-neurowetenschappen, maar heeft meer oog voor de verwevenheid van de psychiatrie met sociaal-maatschappelijke processen en geeft daarmee ruimte aan een actievere samenwerking met de sociale- en geesteswetenschappen.          

drs. Berend Verhoeff is psychiater en filosoof en promoveerde op een proefschrift naar autisme..
Twee recente publicaties vindt u hier en hier.