Het onwillige lichaam

Lezingenreeks Herstel en Filosofie, vrijdag 24 november, Utrecht, 14:00 - 17:00

Met Bert van den Bergh en Joeri Calsius 

14:00 - 15:00
Joeri Calsius: Werken met een lichaam dat moeilijk doet.
Het lichaam is geen evident gegeven, ook niet in therapie of herstel. Het confronteert, frustreert en toont zich vaak in diverse symptomen die de patiënt aangrijpen, soms zonder dat hij of zij deze begrijpt. 'Werken met een lichaam dat moeilijk doet', verwijst naar wat patiënten vaak ervaren: hun lichaam doet niet wat ze willen, het voelt gespannen en pijnlijk aan of is moe en leeg. Daarnaast verwoordt het wat hulpverleners kunnen ervaren, een lichaam dat moeilijk meewerkt in therapie en niet altijd het gehoopte resultaat geeft. Tegelijkertijd houdt het lichaam ons bezig in positieve zin, het houdt ons letterlijk gaande. Het is een bron van energie, van genot, van het creatieve en van een innerlijk weten.
In deze voordracht verkennen we een andere kijk op het lichaam, identiteit en persoonlijke ontwikkeling.

Dr. Joeri Calsius is doctor in de psychologie, kinesitherapeut en klinisch psycholoog en studeerde gezondheidswetenschappen en cultuurfilosofie. Hij specialiseerde zich als osteopaat en als lichaamsgericht, psychodynamisch psychotherapeut. Hij promoveerde in Utrecht op een proefschrift over een geïntegreerde benadering van angst vanuit psychodynamische, fenomenologische en lichaamstherapeutische invalshoek. Hiervoor ontving hij in 2013 de Van Helsdingen Prijs van de Stichting Psychiatrie en Filosofie. Calsius werkt in een eigen groepspraktijk in Maasmechelen en Hasselt. Daarnaast werkt hij als universitair docent en gastdocent aan diverse postgraduate opleidingen in binnen- en buitenland. Recent (2017) verscheen zijn boek "Werken met een lichaam dat moeilijk doet. Een andere kijk op het psychosomatische lichaam in therapie," zie hier

15:30 - 16:30
Bert van den Bergh: Stemmingsstoornis?
Depressie is volgens de World Health Organisation de "leading cause of disability worldwide". Alom slaat men alarm. Er zou sprake zou zijn van een ware ‘depressie-epidemie’. In Nederland wordt daarom jaarlijks het Depressiegala georganiseerd, om aandacht te vragen voor deze ‘ziekte’. Dit gala heeft de steun van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, als deel van een reeks initiatieven die ertoe moeten leiden – zo liet minster Schippers begin dit jaar in een Kamerbrief weten – ‘het aantal mensen met een depressie in de komende 10 jaar fors te laten afnemen’. 
Maar er zijn kanttekeningen te plaatsen bij het nationale en mondiale depressiebestrijdingsoffensief. Wordt de diagnose depressie niet te snel gesteld? Wordt ze wel juist gesteld? Wat verstaan we eigenlijk onder depressie? Doet de DSM-definitie de ervaring van depressie recht? Duwen we mensen via de diagnose ‘depressieve stoornis’ niet vaak in een richting die ze zogezegd verder van huis brengt? Wat vernemen we als we ons oor te luisteren leggen bij depressie als ervaring? Vermoedelijk iets alarmerends. Maar dat betreft dan een alarm van een heel andere orde dan het eerdergenoemde. De omgekeerde orde, kan men wel zeggen. En één die alles met lijfelijkheid van doen heeft.

Bert van den Bergh is psycholoog en filosoof, docent aan de Haagse Hogeschool en promovendus aan de Erasmus Universiteit. Het proefschrift waarmee hij binnenkort hoopt te promoveren heet: De gestolen stoornis – Een cultuurfilosofische duiding van de ‘depressie-epidemie’.

Toegangsprijzen en aanmelden
Toegangsprijs is €50,- per lezing, €15,- voor mensen met een krap budget.Toegang is gratis voor de leden van de Werkplaats Herstelondersteuning.
Aanmelden hier.

Contact
Secretariaat Kenniscentrum Phrenos
030-2931626
kcp@kcphrenos.nl // info@psychiatrieenfilosofie.nl

Locatie
Zaalverhuur 7
Boothstraat 7
3512 BT Utrecht
Routebeschrijving


Zie verder ook de folder, hier.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Waarover gaan de lezingen van deze reeks "Herstel en Filosofie"?

In de geestelijke gezondheidszorg wordt hard gewerkt om herstelondersteunende zorg vorm te geven. Het begrip ‘herstel’ brengt een vernieuwende kijk op psychisch leed en de zorg. Ervaringskennis en eigen regie zijn hierbij centrale begrippen. Tegelijk vragen gebruikers van de zorg meer aandacht voor zingeving en existentiële vragen. In de praktijk blijkt het lastig hiervoor ruimte te maken. Opvattingen verschillen over wat zingeving is en wat existentiële vragen zijn. Een begrip als spiritualiteit wordt hierbij vaak genoemd, maar wat hiermee precies bedoeld wordt, blijft veelal onduidelijk.


Vragen over zingeving en existentie behoren bij uitstek tot het domein van de filosofie. Van oudsher is er een verbinding tussen psychiatrie en filosofie rond-om de vraag: wat is de mens? Met deze lezingen willen we het gesprek over zingeving, spiritualiteit en de betekenis van psychische ervaringen met nieuwe perspectieven en ideeën voeden.


In deze drie lezingen Herstel en Filosofie relativeren we de bestaande dominante benadering en zoeken we een opening naar meer begrip over aspecten van spiritualiteit. En daarmee naar een mogelijkheid om op een andere manier naar psychische ervaringen te luisteren, met meer oog voor de spirituele en betekenisgevende dimensie.


In de lezingen ligt de focus op:

I. Ter discussie stellen, bekritiseren en openbreken van de vermeende vaste betekenissen van de begrippen depressie en psychose, die vaak verbonden zijn met ingesleten manieren van spreken in medicaliserend taalgebruik.

II. Beschouwingen en ervaringen aanreiken rondom spirituele ruimte, ziel, ‘resonantieruimte’ en soortgelijke complexe begrippen die verwijzen naar een ervaringsveld dat zich niet zo eenvoudig voor heldere verwoording en kant-en-klare betekenisgeving leent.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Vrijdag 15 september. De dimensie van de ziel

In de tweede bijeenkomst op vrijdag 15 september stonden de mogelijke aanknopingspunten voor verdieping van het begrip herstel centraal. Gerard Visser hield een pleidooi voor de erkenning van de zielsdimensie.

Dr. Gerard Visser, filosoof, doceerde van 1985 tot 2015 cultuurfilosofie aan de Universiteit Leiden. In zijn werk bezint hij zich op de revolutie die plaatsvindt vanaf het eind van de negentiende eeuw in filosofie en kunst. Recente boekpublicatie: Oorsprong en vrijheid. En ik werd die ik was gebleven (2015).

Dienke Boertien sprak over de oorsprong en ontwikkeling van herstel en de invloed ervan op de zorg. 

Drs. Dienke Boertien studeerde slavistiek en werkt als projectmanager bij Kenniscentrum Phrenos en de Werkplaats Herstelondersteuning rond begrippen als ervaringsdeskundigheid en herstel.

Deze tweede bijeenkomst is geaccrediteerd met drie punten door de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP).


Verslag van de eerste bijeenkomst in Deviant.

Verslag van de eerste bijeenkomst in Plusminus.